• Subscribe to our newsletter and never miss a single post - for FREE
Health, Lifestyle

Xikwembu-ni-teki, nyaope ya Vatsonga

Rixaka rin’wani na rin’wani ri na swidakwa na vo mbangini, ri tlhe ri va na lava vo dya swidzidziharisi na lava vo bomba hi ku susa tinyimba. Tani hi muti, tani hi muganga, na tani hi rixaka; hi fanele ku teka vutihlamuleri, hi tlhe hi teka goza ro pfipfula rimitsu ra ndingo un’wani na un’wani hi hlanganaku na wona.

Swi ta njhani ku pfumaleka mburisano wa rixaka hi byala bya XIKWEMBU-NI-TEKI? Xana ho pfumala varhangeli? Vinyi va hina vo ka va nga swi voni kuri vantshwa va le ku heleni? Ku pfumaleka na hashtag na yin’we. Hi tiyeli ku hleka, no va twela vusiwana loko va chuluka. Xana ku hava loyi a swi vonaku ku vununa bya fa? Mbewu yi dyiwa hi makondlo. Va munduku va ya hanya byo pfumala xitlhangu. Tihlolo ti hi komba mbitsi na munyama. Kambe ku hava wo lehisa mbilu, kumbe wo hoxa xandla.

Xana hi tivona na hi antswa eka vanhu vo nwa Xikwembu-ni-teki? Phe i khale mabyala yo fana na Xikwembu-ni-teki ya ri kona eVutsonga. Hambi mavito ya kona, swa twala ku vinyi va byala lebyi, va ha ri hava ntamu wo hanya, va tiyimiseli ku nwa va ze va tima.

HI LOWU NXANXAMETO WA BYALA BYO LOKO U NWILE U TINY*** KUMBE U FA:

  • Thothotho
  • Xikwembu Ni Teki
  • Lela Mhana Wena
  • Xihluvulani
  • Diba ndoda
  • N’wahahlula
  • Ni Ta Ku Nyisa
  • Badama Ni Ku Secha
  • Xihamulani
  • Mura-kandza
  • Ximbvemu
  • Bandari

Phe i xirilo lexi, kambe xi bela kule na le tindleveni.

Ku hambana ka mabyalwa lama na nyaope, i ku byala bya Xikwembu-ni-teki a byi tlimbeleti vinyi va byona ku yiva. Kambe bya dlaya byala lebyi, byi dlaya vanhu vo pfumala hambi Policy yo nyika bokisi. Ku lova ka vayisa lava, i ndhwalo wa muti na tiko. Swi tlhe swi tshikelela moya wa va muti, vanghana na vaakelana, ku tiva ku munhu loyi va n’wu rhandzaku swi nga endleka a raha bakiti byaleni siku na siku. A swi tsakisi ku hanya hi ku chava no tshama u rindi rifu, swi pfilunganya moya.

Vatsonga, xana i byala muni byo vila 6 hours, ivi ku boheka ku byi nwiwa siku rero? Ve hambi xikalu xin’we xa Xikwembu-ni-teki u nge xi heti loko u nga tiyangi, u nga ba hansi hi gomo wa ha ri ku nweni.

Yingisela nhlamuseto wo Xikwembu-ni-teki xi hlutisiwa ku yini:

Loko u swi xiyaxiya kahle, vanhu lava va nwaku Xikwembu-ni-teki i swisiwana swa makumu, i vanhu vo kula ku vava, ku tlhe ku va na lava vo phungeleriwa. Tani leswi hi swi tivaku ku vusweti bya wantima na xinyama i swi swo tika hi ntamu. Ni kombela hi nga pfuki hi rivele ku a va tiendli vayisa lava, va pfumala nseketelo, vutivi, mali na ntlhontlho wo hanya va ya emahlweni. A swi olovi ku tilan’wa, u titsakamisela u lo tshama, swi komba ku u khunguvanyeki moya na miehleketo. N’wanuna loko o ze a fika eka xiyimo lexi, no pfinya a nga pfinya. Se leswi swi vula ku vana va hina, vatukulu, vo Kokwani, vanhwana na vavasati va muganga va le khombyeni.

Swi la hi nghenisa xandla ku nga se pfinyiwa kumbe ku fa munhu. Hi nga languti tlhelo, munduku ka siku xiyimo lexi xi ta hunduka nhloti wa nyarhi.

Image source: facebook

 
Previous ArticleNext Article

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *